واژه‌نامه

واژه‌هایی که تو راهنماها و سر میز زیاد می‌شنوی، به زبون ساده. هر کدوم تو یکی دو جمله.

فرضAssumption

هر چیزی که فکر می‌کنی درسته ولی هنوز مدرکی براش نداری. روی میز، عددی که منبع نداره برچسب «فرض» می‌خوره تا وقتی عدد واقعی بیاد.

کجا اومده: قبل از ساختن، ایده‌ت رو چطور امتحان کنی، MVP چیه و چقدر باید کوچیک باشه، قیمت رقیب رو چطور بخونی

اعتبارسنجیValidation

امتحان کردن یه ایده با آدم‌های واقعی قبل از ساختنش. وقتی تموم میشه که چند غریبه پول یا تعهد واقعی دادن، نه وقتی که گفتن خوبه.

کجا اومده: قبل از ساختن، ایده‌ت رو چطور امتحان کنی، MVP چیه و چقدر باید کوچیک باشه، پنج مصاحبه با مشتری رو چطور انجام بدی

مصاحبه با مشتریCustomer interview

گفت‌وگو با کسی که مشکل رو داره، درباره‌ی گذشته و کار واقعی خودش، نه درباره‌ی ایده‌ی تو. چیزی که آدما تو گذشته کردن از قولی که برای آینده میدن صادق‌تره.

کجا اومده: قبل از ساختن، ایده‌ت رو چطور امتحان کنی، پنج مصاحبه با مشتری رو چطور انجام بدی

مشتری هدفTarget customer

گروه کوچیک و مشخصی که پیشنهادت براشون نوشته شده و میشه تو یه جمله توصیفشون کرد. وقتی همه مشتری تو باشن، پیامت به هیچ‌کس نمی‌خوره.

کجا اومده: ده مشتری اول رو از کجا پیدا کنی، پیشنهادی بنویس که رد کردنش سخت باشه، کی وقت ساختن سایته

پیش‌فروشPre-sale

فروختن چیزی که هنوز کامل ساخته نشده، با پیش‌پرداخت یا تعهد روشن. قوی‌ترین مدرک اینه که آدم‌ها اون نتیجه رو واقعاً می‌خوان.

کجا اومده: قبل از ساختن، ایده‌ت رو چطور امتحان کنی، ده مشتری اول رو از کجا پیدا کنی، لیست انتظار بهت چی میگه و چی نمیگه

لیست انتظارWaitlist

فهرست کسایی که ثبت‌نام کردن تا وقتی چیزی آماده شد خبردار بشن. نشونه‌ی کنجکاویه، نه خرید.

کجا اومده: لیست انتظار بهت چی میگه و چی نمیگه

محصول حداقلیMVP

کوچیک‌ترین چیزی که یه مشتری واقعی می‌تونه ازش استفاده کنه و بهت نشون بده اون نتیجه رو می‌خواد یا نه. یه آزمایشه، نه نسخه‌ی ناقص محصول نهایی.

کجا اومده: قبل از ساختن، ایده‌ت رو چطور امتحان کنی، MVP چیه و چقدر باید کوچیک باشه، کی وقت ساختن سایته

صفحه‌ی فرودLanding page

یه صفحه‌ی تنها با یه هدف: پیشنهادت رو بگه و یه کار مشخص از بیننده بخواد، مثل ثبت‌نام یا تماس.

کجا اومده: MVP چیه و چقدر باید کوچیک باشه، کی وقت ساختن سایته، لیست انتظار بهت چی میگه و چی نمیگه

پیشنهادOffer

چیزی که مشتری واقعاً می‌خره: نتیجه، به‌اضافه‌ی شرایطی که دورش گذاشتی مثل قیمت، زمان و ضمانت. دو نفر با یه خدمت یکسان می‌تونن دو پیشنهاد خیلی متفاوت داشته باشن.

کجا اومده: ده مشتری اول رو از کجا پیدا کنی، پیشنهادی بنویس که رد کردنش سخت باشه

معادله‌ی ارزشValue equation

روشی برای سنجیدن ارزش یه پیشنهاد از چهار جا: چقدر نتیجه برای مشتری مهمه، چقدر باور داره بهش می‌رسه، چقدر باید صبر کنه و چقدر زحمت داره. عینک تاجر از کتاب $100M Offers میاد.

کجا اومده: قیمت یه خدمت رو چطور تعیین کنی، پیشنهادی بنویس که رد کردنش سخت باشه

ضمانتGuarantee

شرطی که ریسک خرید رو از دوش مشتری برمی‌داره، مثل برگشت پول تو یه مدت مشخص. فقط وقتی کار می‌کنه که بتونی پاش وایسی و درباره‌ی کار خودت باشه، نه نتیجه‌ی کسب‌وکار مشتری.

کجا اومده: قیمت یه خدمت رو چطور تعیین کنی، پیشنهادی بنویس که رد کردنش سخت باشه

جایگاهPositioning

اینکه مشتری تو رو کنار رقیب‌ها کجا می‌بینه و چرا تو رو انتخاب کنه. یه جایگاه روشن تو یه جمله جا میشه.

کجا اومده: پیشنهادی بنویس که رد کردنش سخت باشه، قیمت رقیب رو چطور بخونی

رقیبCompetitor

هر راهی که مشتری الان برای حل همون مشکل انتخاب می‌کنه: یه شرکت، یه آدم مستقل، یه ابزار، یا اینکه خودش انجامش بده یا اصلاً انجامش نده.

کجا اومده: قیمت رقیب رو چطور بخونی

لنگر قیمتPrice anchor

عددی که مشتری قیمت تو رو باهاش مقایسه می‌کنه، معمولاً قیمت رقیب‌ها یا اولین عددی که می‌بینه. اگه خیلی ازش فاصله بگیری، باید بگی چرا.

کجا اومده: قیمت یه خدمت رو چطور تعیین کنی، قیمت رقیب رو چطور بخونی

کانالChannel

راهی که مشتری از طریقش پیدات می‌کنه: یه شبکه‌ی اجتماعی، ایمیل، جست‌وجو، معرفی یا رویداد حضوری. برای شروع یکی کافیه.

کجا اومده: ده مشتری اول رو از کجا پیدا کنی، چرا فقط یه کانال، و کدوم

قیف فروشFunnel

مسیری که یه نفر از دیدن تو تا خرید طی می‌کنه، مثل دیدن، پیام دادن و خریدن. نشون میده تو کدوم قدم بیشتر آدم‌ها جا می‌مونن.

کجا اومده: چرا فقط یه کانال، و کدوم

نرخ تبدیلConversion rate

سهم کسایی که از یه قدم قیف به قدم بعد میرن، مثلاً از دیدن صفحه به ثبت‌نام. با عدد واقعی خودت معنی داره، نه با عدد کسب‌وکار دیگه.

کجا اومده: کی وقت ساختن سایته، لیست انتظار بهت چی میگه و چی نمیگه، چرا فقط یه کانال، و کدوم

اقتصاد واحدUnit economics

حساب سود یا ضرر یه بار فروش یا یه مشتری. نشون میده بزرگ شدن به سودته یا هر فروش تازه ضرر بیشتری میاره. عینک میرزا همینه.

کجا اومده: قیمت یه خدمت رو چطور تعیین کنی، اقتصاد واحد به زبون ساده

هزینه‌ی متغیرVariable cost

خرجی که با هر فروش تکرار میشه، مثل مواد، ارسال، کارمزد پرداخت یا وقتی که برای هر مشتری می‌ذاری.

کجا اومده: اقتصاد واحد به زبون ساده

هزینه‌ی ثابتFixed cost

خرجی که با تعداد فروش عوض نمیشه، مثل اجاره یا اشتراک ماهانه‌ی یه نرم‌افزار.

کجا اومده: اقتصاد واحد به زبون ساده

حاشیه‌ی سودGross margin

چیزی که از قیمت هر واحد بعد از کم کردن هزینه‌های متغیرش می‌مونه. هر چی بیشتر باشه، جای بیشتری برای خرج پیدا کردن مشتری داری.

کجا اومده: اقتصاد واحد به زبون ساده

هزینه‌ی جذب مشتریCAC

کل خرجی که تو یه مدت برای پیدا کردن مشتری کردی، تقسیم بر تعداد مشتری‌های تازه‌ی همون مدت. وقت خودت هم یه خرجه.

کجا اومده: اقتصاد واحد به زبون ساده، چرا فقط یه کانال، و کدوم

ارزش عمر مشتریLTV

حاشیه‌ی سودی که یه مشتری تو کل مدتی که باهات می‌مونه برات میاره. اگه از هزینه‌ی جذبش کمتر باشه، هر مشتری تازه ضرره.

کجا اومده: اقتصاد واحد به زبون ساده

نقطه‌ی سربه‌سرBreak-even point

تعداد فروشی که حاشیه‌ی سودش خرج‌های ثابتت رو می‌پوشونه. زیرش ضرر می‌کنی و بالاش سود.

کجا اومده: قیمت یه خدمت رو چطور تعیین کنی، اقتصاد واحد به زبون ساده

جریان نقدیCash flow

پولی که واقعاً تو یه مدت وارد حسابت میشه و ازش بیرون میره. یه کسب‌وکار سودده هم اگه پولش دیر برسه ممکنه به مشکل بخوره.

کجا اومده: کی یه ایده رو کنار بذاری

تغییر مسیرPivot

عوض کردن یه تکه از ایده، مثل مشتری، کانال یا پیشنهاد، و نگه داشتن بقیه. هر بار فقط یه تکه رو عوض کن تا بفهمی کدوم کار کرد.

کجا اومده: کی یه ایده رو کنار بذاری